Medicijn

  • Olodaterol is geregistreerd als langwerkende luchtwegverwijder bij patiënten met COPD.
  • Olodaterol mag niet worden voorgeschreven bij astma.
  • Olodaterol verschilt niet in effectiviteit en bijwerkingen van andere LABA’s.
  • Olodaterol is duurder dan formoterol en salmeterol.
  • Voor olodaterol geldt een eenmaal daagse dosering.

Indicatie

Olodaterol is geregistreerd als onderhoudsbehandeling voor luchtwegverwijding bij patiënten met COPD (SmPC, 2017).

Effectiviteit

Het doel van de behandeling bij COPD is verminderen van de klachten en verbeteren van het inspanningsvermogen. Op langere termijn is het doel voorkomen of uitstellen van achteruitgang van de longfunctie, exacerbaties, invaliditeit en mortaliteit (NHG, 2015).

Wat is het effect op de klachten?

Het effect van olodaterol op klachten is in de registratiestudie gemeten met de TDI (maat voor benauwdheid) en SGRQ (maat voor klachten). Na 24 weken was er geen verschil tussen olodaterol, formoterol en placebo op de TDI-score. Dit was onder andere het gevolg van een onverwachte verbetering in de placebogroep in één van de registratiestudies. Na 24 weken gaf olodaterol een significante verbetering van de SGRQ-score (2,85 punt) ten opzichte van placebo. Bij formoterol was het verschil met placebo (1,25 punt) niet significant. Voor klinische relevantie is een scoreverschil van 4 punten op de SGRQ nodig. Het aantal patiënten dat dit verschil behaalde, was in één van de twee registratiestudies significant groter in olodaterolgroep dan in de formoterolgroep (ZIN, 2014).

Wat is het effect op longfunctie?

Olodaterol vergroot de dal-FEV1 in de registratiestudie na 24 weken met 65 ml ten opzichte van placebo (ZIN, 2014). Dit verschil is niet klinisch relevant, want de grens voor klinische relevantie is 100 ml. De verbetering van de longfunctie door olodaterol is vergelijkbaar met formoterol (EPAR, 2014).

Olodaterol heeft net als andere bronchusverwijders geen effect op het beloop van geleidelijke achteruitgang van de longfunctie (NHG, 2015).

Wat is het effect op exacerbaties?

Olodaterol had ten opzichte van placebo en formoterol geen effect op het aantal exacerbaties (EPAR, 2014).

Wat is het effect op mortaliteit?

Er is geen effect van olodaterol aangetoond op mortaliteit (NHG, 2015).

Veiligheid

Wat zijn belangrijke bijwerkingen?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn nasofaryngitis, duizeligheid, hypertensie, huiduitslag en artralgie. Deze komen bij 1 tot 10% van de patiënten voor (SmPC, 2016).

Wat is de langetermijnveiligheid?

De veiligheid van olodaterol op lange termijn is niet bekend. Olodaterol is onderworpen aan aanvullende monitoring. Het CBG vraagt patiënten en zorgverleners extra alert te zijn op bijwerkingen (SmPC, 2016).

Wat zijn belangrijke contra-indicaties en interacties?

Olodaterol mag niet worden voorgeschreven bij astma. Het middel is hiervoor niet geregistreerd en lange termijngegevens ontbreken. Patiënten met een cardiovasculaire voorgeschiedenis, risico op hypokaliëmie of diabetes mellitus moeten voorzichtig zijn bij het gebruik van olodaterol. Niet-selectieve bèta-blokkers en olodaterol kunnen elkaars werking verminderen (SmPC, 2016).

Richtlijnen

Welke plaats heeft olodaterol in de NHG-Standaard?

In de NHG-Standaard COPD (2015) hebben LABA’s of LAMA’s een plaats wanneer patiënten de behandeldoelen niet met kortwerkende middelen behalen. Olodaterol heeft geen meerwaarde boven formoterol of salmeterol (NHG, 2015).

Welke plaats heeft olodaterol in de GOLD-richtlijn?

De internationale GOLD-richtlijn (2018) geeft geen voorkeur voor bepaalde LABA’s (GOLD, 2018).

Kosten en vergoeding

Wat zijn de kosten?

Olodaterol kost € 384 per jaar. Dat is duurder dan salmeterol en formoterol (Medicijnkosten, 2018). Wilt u meer weten? Lees dan de uitgebreide informatie over kosten.

Wat zijn de vergoedingsvoorwaarden?

Olodaterol wordt volledig vergoed zonder aanvullende voorwaarden (Medicijnkosten, 2018).

Aandachtspunten bij gebruik

De dosering van olodaterol is eenmaal daags. Olodaterol is alleen beschikbaar als multidose inhalator, in de vorm van een soft mist inhalator (Respimat©) (SmPC, 2016).

Een goede inhalatietechniek is cruciaal voor de werking van de medicatie. Voor poederinhalatoren moeten patiënten in staat zijn voldoende krachtig en diep in te ademen (Broekhuizen, 2014). Wilt u meer weten? Kijk voor protocollen, filmpjes en gebruiksaanwijzingen op de website van Long Alliantie Nederland (LAN). Op de website Apotheek.nl vindt u ook inhalatie-instructies.

Werkingsmechanisme

LABA's stimuleren de bèta-receptoren. Ze hebben een hoge selectiviteit voor de bèta2-receptoren. Stimulatie van deze receptoren leidt tot relaxatie van de tracheale en bronchiale spieren. Hierdoor verwijden de luchtwegen (SmPC’s).

Toekomstige ontwikkelingen

Er zijn voor zover bekend geen nieuwe ontwikkelingen.

Contact

Laatst gewijzigd op 21 november 2018