Beginnende slaapmiddelgebruiker krijgt meer medicatie mee (2024)

In 2024 kreeg 63,2% van de nieuwe gebruikers van slaapmedicatie voor maximaal 20 dagen voorraad. Dit percentage was in 2023 nog 66,0%. Gebruik van deze middelen voor langere tijd maakt het vaak moeilijk om weer te stoppen. Dit en meer is te lezen in de themarapportage Minderen en stoppen 2024 van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM).
 

Meer nieuwe gebruikers slaapmiddelen krijgen medicatie voor langere tijd

In het laatste kwartaal van 2024 kregen ruim 44.000 mensen een eerste recept voor slaapmedicatie (benzodiazepines). Van hen kreeg 63,2% voor maximaal 20 dagen medicatie geleverd in de 3 maanden na het eerste recept. In dezelfde periode van 2023 was dit nog 66,0%. Richtlijnen zoals de NHG-Standaard Slaapproblemen (2024) adviseren om benzodiazepines spaarzaam voor te schrijven, in eerste instantie 5 tot 10 stuks, om zo afhankelijkheid te voorkomen. Er zijn flinke verschillen tussen regio’s: in het noorden van Nederland kreeg 35 tot 45% van de nieuwe gebruikers een kleine hoeveelheid benzodiazepines voorgeschreven. In andere regio’s lag dit op meer dan 70%.

Percentage nieuwe gebruikers van slaapmiddelen dat voor maximaal 20 dagen slaapmiddelen verstrekt kreeg in het vierde kwartaal van 2024.

Gebruik maagzuurremmers vaak langer dan geadviseerd

Maagzuurremmers worden gebruikt om schade aan de maag door andere medicijnen te voorkomen. Langdurig gebruik kan dan nodig zijn. Maar de maagzuurremmers worden ook gebruikt bij maagklachten. In dat geval adviseren richtlijnen zoals de NHG-Standaard Maagklachten (2025) om het gebruik te beperken tot enkele weken of maanden. In de tweede helft van 2024 gebruikten 1,5 miljoen mensen maagzuurremmers om andere redenen dan als maagbescherming. 60% gebruikte meer dan 6 maanden de maagzuurremmers.

Andere uitkomsten 

Naast deze twee medicijngroepen onderzocht het IVM ook het langer dan aanbevolen gebruiken van antidepressiva en middelen bij urine-incontinentie. Ook bij deze geneesmiddelgroepen komt gebruik langer dan aanbevolen bij 40 tot 50% van de gebruikers voor. Ten slotte bleek 0,5% van de vrouwen van 52 jaar en ouder hormonale anticonceptie te gebruiken, waar richtlijnen adviseren om vanaf deze leeftijd hiermee te stoppen.

Lees het rapport

Het volledige rapport en de samenvatting kun je downloaden via onderstaande buttons. 

Over de Monitor Voorschrijven Huisartsen

De Themarapportage Medicatieveiligheid maakt onderdeel uit van de Monitor Voorschrijven Huisartsen (MVH). Het IVM voert dit project uit in samenwerking met de Stichting Farmaceutische kengetallen (SFK) met financiering van het ministerie van VWS. Het project bestaat uit themarapportages en een webrapportage. De themarapportage beschrijft landelijke en regionale trends in het voorschrijfgedrag. De beschrijving van de trends is bedoeld voor het evalueren of inzetten van nationaal of regionaal beleid. Via de webrapportage van SFK kunnen (aan de SFK deelnemende) apothekers de cijfers van de eigen apotheek opvragen en zo met de huisartsen samen spiegelen aan landelijke cijfers en cijfers van eerdere jaren. Met patiëntenlijsten in de online rapportage kunnen apothekers patiënten die suboptimaal worden behandeld, opsporen. Het uiteindelijke doel van de MVH is bewustwording van en, indien aan de orde, aanpassing van het voorschrijfgedrag.