Nieuw onderzoek

In het kort

SGLT-2-remmer dapagliflozine lijkt werkzaam en veilig bij patiënten met diabetes mellitus type 2 en hartfalen. 

Natrium-glucose-cotransporter 2-remmer (SGLT-2-remmer) dapagliflozine (Forxiga®) lijkt werkzaam en veilig bij patiënten met diabetes mellitus type 2 (DM2) en hartfalen. Dat blijkt uit een gepoolde analyse van Kosiborod et al.

 

Achtergrond

SGLT-2-remmers stimuleren de glucose-uitscheiding met de urine en veroorzaken daardoor ook een diuretisch effect. Uit de EMPA-REG OUTCOME-studie bleek dat SGLT-2-remmer empagliflozine (Jardiance®) het aantal ziekenhuisopnames voor hartfalen verminderde in vergelijking met placebo. Een hypothese is dat SGLT-2-remmers door de veroorzaakte diurese en verlaging van bloeddruk en lichaamsgewicht de kans op - en ernst van - hartfalen verminderen.

De onderzoekers poolden de resultaten van patiënten met DM2 en hartfalen uit 5 klinische studies naar dapagliflozine. Het betrof in totaal 171 patiënten met dapagliflozine eenmaal daags 10 mg  en 149 met placebo. De patiënten hadden hartfalen New York Heart Association (NYHA) klasse I tot III (50% had hartfalen NYHA klasse II of III). Patiënten waren bij start van de studie gemiddeld 64 jaar, het HbA1c was 66 mol/mol (8,2%) en de duur van de diabetes mellitus 14 jaar. De meeste patiënten gebruikten bètablokkers, statines, angiotensine converting enzyme-remmers (ACE-remmers) en/of angiotensine-II-antagonisten (AT-II-antagonisten). Bijna de helft gebruikte een lisdiureticum.

 

Resultaten

In 52 weken verlaagde dapagliflozine in vergelijking met placebo het HbA1c met gemiddeld 6,1 mmol/mol (0,55%; 95% betrouwbaarheidsinterval (BI)=-0,80 tot -0,33), het lichaamsgewicht met 2,67 kg (95%BI=-3,88 tot -1,47) en de systolische bloeddruk met 2,05 mmHg (95%BI=-5,68 tot 1,57).

De absolute aantallen cardiovasculaire gebeurtenissen waren laag en verschilden niet significant tussen beide groepen. Eén patiënt met dapagliflozine (0,6%) werd opgenomen in het ziekenhuis als gevolg van hartfalen, bij placebo waren dit er 7 (4,7%). Dit verschil was niet statistisch significant (Hazard Ratio (HR)=0,14; 95%BI=0,0 tot 1,2).

Het aantal patiënten met minimaal 1 bijwerking verschilde niet tussen beide groepen (dapagliflozine 76,6%; placebo 75,2%). Wel stopten meer patiënten in de dapagliflozinegroep als gevolg van bijwerkingen (17,5 versus 5,4%). De meest voorkomende redenen bij dapagliflozinegebruikers om de studie voortijdig te beëindigen waren een verslechtering van de creatinineklaring en het optreden van nierschade. Patiënten met dapagliflozine rapporteerden vaker hypoglykemieën (30,4 versus 27,5%) genitale infecties (7,0 versus 1,3%) en urineweginfecties (9,4 versus 7,4%).

 

Conclusie

De auteurs concluderen dat dapagliflozine bij patiënten met DM2 en hartfalen leidt tot verlaging van het HbA1c, de systolische bloeddruk en het lichaamsgewicht. Er is geen toename in cardiovasculaire gebeurtenissen en het aantal ziekenhuisopnames voor hartfalen is numeriek lager (maar niet significant verschillend ten opzichte van placebo). Een beperking van de studie is de post hoc-opzet en dat geen van de onderliggende studies speciaal was opgezet bij patiënten met hartfalen. Daarnaast zijn de patiëntenaantallen en het aantal cardiovasculaire gebeurtenissen laag.

 

Belang voor de praktijk

Vanwege de relatief korte follow-up, de beperkte patiëntenaantallen en het hoge percentage uitval bij gebruik van dapagliflozine in vergelijking met placebo zijn er geen harde conclusies te trekken over het effect van dapagliflozine op cardiovasculaire gebeurtenissen en in het bijzonder hartfalen. Opvallend is dat meer dan de helft van de patiënten op baseline geen lisdiureticum gebruikte, terwijl er wel sprake was van hartfalen. Het lichte diuretische effect van dapagliflozine geeft bij de groep zonder lisdiureticum mogelijk relatief meer voordeel dan bij patiënten die wel ingesteld zijn op een optimale behandeling van hartfalen.

 

Belangenverstrengeling

De studie is gefinancierd door AstraZeneca, de registratiehouder van dapagliflozine.

 

Bron

Kosiborod M et al. Efficacy and safety of dapagliflozin in patients with type 2 diabetes and concomitant heart failure. J Diabetes Complications. 2017 Feb 1