Medicijn

Indicatie

Bempedoïnezuur is geregistreerd voor de behandeling van volwassenen met primaire hypercholesterolemie (heterozygoot familiaire en niet-familiaire) of gemengde dyslipidemie.  

Het is geregistreerd als aanvulling op een dieet:  

  • als toevoeging aan statines en/of andere lipidenverlagers, wanneer deze onvoldoende effect hebben.
  • alleen of in combinatie met andere lipidenverlagers als patiënten geen statines kunnen gebruiken of statines niet verdragen (SmPC, 2022).

Effectiviteit

Het doel van de behandeling van hypercholesterolemie is het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten, zoals myocardinfarct en beroerte. Hierbij zijn niet-medicamenteuze adviezen (niet roken, voldoende lichaamsbeweging, afvallen bij BMI > 25 kg/m2, gezonde voeding) de hoeksteen van de behandeling van hypercholesterolemie (NHG, 2019).

Wat is het effect op het risico op sterfte en hart- en vaatziekten? 

Het effect van bempedoïnezuur op het risico van sterfte en cardiovasculaire complicaties wordt onderzocht in de CLEAR Outcomes-studie. Deze studie eindigt naar verwachting in 2022 (Clinicaltrials.gov, 2022). Uit een meta-analyse bleek bempedoïnezuur een 25% lager risico te geven op samengestelde cardiovasculaire complicaties ten opzichte van placebo (Wang, 2020). Deze meta-analyse heeft echter beperkingen: een relatief klein aantal patiënten, heterogeniteit voor verschillende andere variabelen, relatief korte follow-upperiodes en moeite met het detecteren van publicatiebias. 

Wat is het effect op het LDL-cholesterol? 

Bempedoïnezuur verlaagt bij primaire hypercholesterolemie bovenop de maximaal getolereerde statinedosering het LDL-cholesterolgehalte met 18% meer dan placebo. Dit is de daling na 12 weken behandelen. Het effect neemt af in de loop van de tijd. Na 52 weken is het LDL-cholesterolgehalte 13% lager ten opzichte van placebo (Banach, 2020). Een mogelijke oorzaak voor de afnemende werkzaamheid is verslechterde therapietrouw van de achtergrondtherapie: deze werd in tegenstelling tot de therapietrouw van bempedoïnezuur niet gemonitord (Ballantyne, 2018). 

Bij patiënten die geen statine kunnen verdragen, verlaagt bempedoïnezuur na 12 weken het LDL-cholesterolgehalte met 25% meer dan placebo. Na 24 weken was het LDL-cholesterolgehalte 22% lager ten opzichte van placebogebruikers (Banach, 2020). 

Uit een fase 2-studie blijkt dat het LDL-cholesterol met 30% extra daalt bij combinatie van bempedoïnezuur met een PCSK9-remmer (Rubino, 2021). Uit een fase 3-studie blijkt dat de combinatie bempedoïnezuur met ezetimib na 12 weken het LDL-cholesterol met 38% verlaagt ten opzichte van placebo (Ballantyne, 2020). 

Veiligheid

Wat is de langetermijnveiligheid? 

De langetermijnveiligheid van bempedoïnezuur (langer dan 1 jaar gebruik) is nog onbekend. De fabrikant verricht op verzoek van het EMA extra onderzoek naar het risico op myopathie bij gelijktijdig gebruik van bempedoïnezuur met ≥ 40 mg simvastatine. Bij deze combinatie neemt mogelijk het risico op statine-geïnduceerde myopathie toe. Bij andere statines lijkt dit risico lager. Ook onderzoekt de fabrikant het risico op het ontstaan of verergeren van jicht door hyperurikemie (RMP, 2020).

Wat is het effect op diabetes mellitus? 

Van statines is bekend dat ze de kans op het ontwikkelen van DM2 verhogen (Sattar, 2010). Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat ook bempedoïnezuur dit risico verhoogt (Banach, 2020).

Wat zijn de belangrijke bijwerkingen? 

De meest voorkomende bijwerkingen van bempedoïnezuur zijn hyperurikemie en daaraan gerelateerde jicht, pijn in extremiteiten en anemie. Deze bijwerkingen komen bij 1 tot 10% van de patiënten voor (SmPC, 2022). 

Bempedoïnezuur is onderworpen aan aanvullende monitoring. Het CBG verzoekt patiënten en zorgverleners extra alert te zijn op bijwerkingen en deze te melden (SmPC, 2022).

Wat zijn de belangrijke contra-indicaties en interacties? 

Bempedoïnezuur is gecontra-indiceerd bij zwangerschap en borstvoeding, en bij gelijktijdig gebruik van ≥ 40 mg simvastatine per dag, vanwege het mogelijk risico op statine-geïnduceerde myopathie (SmPC, 2022).  

Bempedoïnezuur en zijn actieve metaboliet zijn zwakke remmers van de OATP1B1 en OATP1B3 transporters. Hierdoor kunnen de plasmaspiegels stijgen van statines (atorvastatine, fluvastatine, pravastatine, rosuvastatine, simvastatine), antivirale middelen (glecaprevir, grazoprevir, voxilaprevir) en bosentan (SmPC, 2022).

Wat is het advies bij een verminderde nierfunctie? 

De effecten van bempedoïnezuur bij patiënten met ernstige nier- en leverfunctiestoornissen zijn onbekend. Bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen is het extra monitoren van bijwerkingen aangeraden. Bij patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen is het advies aan de voorschrijver periodiek de leverfunctie te bepalen (SmPC, 2022). 

Richtlijnen

Bij patiënten met een verhoogd LDL-cholesterolgehalte zijn statines de middelen van eerste keus, wanneer medicamenteuze verlaging nodig is. De tweede stap, wanneer een patiënt de streefwaarden niet behaalt, is het voorschrijven van een sterker werkend statine, het verhogen van de dosering statine of het toevoegen van ezetimib (NHG, 2019). 

De richtlijn Erfelijke dyslipidemie in de tweede en derde lijn adviseert patiënten met familiaire hypercholesterolemie te behandelen met een statine en/of ezetimib (NIV, 2018). 

De richtlijnen doen geen uitspraak over bempedoïnezuur. Bempedoïnezuur was nog niet op de markt toen de richtlijnen verschenen. 

Kosten en vergoeding

Wat zijn de kosten? 

Bempedoïnezuur kost ongeveer € 716 euro per jaar (FK, 2022). PCSK9-remmers kosten € 5.500 tot € 7.500 per jaar. De prijs is veel hoger dan de prijs van statines en ezetimib. Die liggen tussen € 19 en € 100 per jaar.

Wat zijn de vergoedingsvoorwaarden? 

Patiënten krijgen bempedoïnezuur alleen onder voorwaarden vergoed: 

  • De patiënt haalt zijn streefwaarde voor LDL-cholesterol niet, ondanks een dieet en het gebruik van de maximaal verdragen dosering van een statine en ezetimib; 
  • Hieronder vallen ook patiënten met een contra-indicatie voor statines of een statine-intolerantie.  
  • De patiënt komt niet in aanmerking voor behandeling met een PCSK9-remmer (VWS, 2022).

Aandachtspunten bij gebruik

Bempedoïnezuur is beschikbaar als tablet. Patiënten moeten bempedoïnezuur één keer per dag innemen. Dit kan met of zonder voedsel. Voorschrijvers moeten patiënten die bempedoïnezuur als aanvulling op een statine krijgen, informeren over het potentieel verhoogde risico op myopathie. Patiënten die bempedoïnezuur gebruiken naast een statine moeten bij onverklaarde spierpijn, gevoelige spieren of spierzwakte direct contact opnemen met de arts (SmPC, 2022). 

Incidenten met nieuwe geneesmiddelen? Meld deze bij Voorkomen Medicatie-Incidenten

Werkingsmechanisme

Bempedoïnezuur is een prodrug. De actieve metaboliet remt in de lever het enzym ACL. ACL is betrokken bij de productie van cholesterol in de lever. Remming van ACL vermindert de cholesterolsynthese en zorgt voor een toename van LDL-receptoren in de lever. Hierdoor daalt het LDL-cholesterol. Ook vermindert de synthese van vetzuren (SmPC, 2022).   

Toekomstige ontwikkelingen

  • Ook een combinatiepreparaat van bempedoïnezuur en ezetimib is geregistreerd, maar is nog niet verkrijgbaar in Nederland.  
  • De resultaten van de CLEAR Outcomes-studie verschijnen naar verwachting in eind 2022 (Clinicaltrials.gov, 2022). 

Contact

Laatst gewijzigd op 15 september 2022