Medicijn

  • Evolocumab is geregistreerd voor hypercholesterolemie en het verlagen van cardiovasculair risico bij patiënten met hart- en vaatziekten.
  • Evolocumab verlaagt het LDL-cholesterolgehalte met 59%.
  • Evolocumab verlaagt de kans op nieuwe hart- en vaatziekten bij hoogrisicopatiënten.
  • De belangrijkste bijwerkingen zijn reacties op de injectieplaats.
  • Onduidelijk is het effect op lange termijn op het ontwikkelen van diabetes mellitus en op de cognitie.
  • Evolocumab kost circa € 6.000 per jaar.

Indicatie

Evolocumab is geregistreerd voor de behandeling van volwassenen met primaire hypercholesterolemie (heterozygote familiaire en niet-familiaire) of gemengde dyslipidemie. Evolocumab kan worden toegevoegd aan statines en/of andere lipidenverlagers, wanneer deze onvoldoende effect hebben. Patiënten die geen statine kunnen gebruiken, kunnen evolocumab als monotherapie gebruiken.

Evolocumab is daarnaast geregistreerd voor volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar met homozygote familiaire hypercholesterolemie in combinatie met andere lipidenverlagende middelen. Ten slotte is evolocumab geregistreerd als middel om het cardiovasculair risico te verlagen bij patiënten met hart- en vaatziekten (SmPC, 2018).

Effectiviteit

Het doel van de behandeling van hypercholesterolemie is het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten, zoals myocardinfarcten en beroertes.

Wat is het effect op het risico op hart- en vaatziekten?

Het effect van evolocumab op cardiovasculaire complicaties is onderzocht in de FOURIER-studie. In deze studie is evolocumab vergeleken met placebo bij patiënten met een hoog risico op HVZ. In vergelijking met placebo verkleint evolocumab de kans op cardiovasculaire complicaties. Dit zijn cardiovasculaire sterfte, myocardinfarct en beroerte. Het NNT is 74 gedurende twee jaar om een complicatie te voorkomen (Sabatine, 2017).

Wilt u meer weten over de cardiovasculaire effecten van evolocumab? Lees dan de uitgebreide informatie over cardiovasculaire effecten.

Wat is het effect op het risico op sterfte?

In de FOURIER-studie was de sterfte bij gebruikers van evolocumab vergelijkbaar met die in de placebogroep (Sabatine, 2017).

Wilt u meer weten over het risico op sterfte bij evolocumab? Lees dan de uitgebreide informatie over cardiovasculaire effecten.

Wat is het effect op het LDL?

Evolocumab verlaagt bij primaire hypercholesterolemie het LDL-cholesterolgehalte met 59% meer dan placebo (Sabatine, 2017). Bij homozygote familiaire hypercholesterolemie verlaagt evolocumab het LDL-cholesterolgehalte met 31% meer dan placebo (Raal, 2015).

Veiligheid

Wat is de langetermijnveiligheid?

Er zijn een aantal zorgen over de langetermijnveiligheid. Het is nog onbekend wat het effect van langdurige en sterke verlaging van het LDL-cholesterolgehalte is (RMP, 2015).

Wat is het effect op diabetes mellitus?

Evolocumab heeft geen effect op het HbA1c of nuchter glucose bij patiënten met DM2. Nieuw ontwikkelde DM2 komt niet vaker voor bij evolocumab dan bij placebo in de eerste twee jaar van gebruik. De duur van de studies is echter nog beperkt tot enkele jaren (Sabatine, 2017).

Wilt u meer weten over de effecten van PCSK9-remmers op diabetes mellitus? Lees dan de uitgebreide informatie over diabetes mellitus.

Wat is het effect op de cognitie?

Het effect van evolocumab op kortetermijngeheugen, concentratie en strategisch denken is vergelijkbaar voor evolocumab en placebo. Ook melden gebruikers van evolocumab even vaak cognitieve bijwerkingen als gebruikers van placebo (Giugliano, 2017).

Wilt u meer weten over de effecten van PCSK9-remmers op de cognitie? Lees dan de uitgebreide informatie over cognitie.

Wat zijn belangrijke bijwerkingen?

De meest voorkomende bijwerkingen van evolocumab zijn infecties van de bovenste luchtwegen (verkoudheid, influenza) en lokale reacties, zoals pijn en roodheid bij de injectieplaats. Deze bijwerkingen komen bij 1 tot 10% van de patiënten voor (SmPC, 2018).

Wat zijn belangrijke contra-indicaties en interacties?

Evolocumab heeft weinig absolute contra-indicaties. De effecten bij patiënten met ernstige nier- en leverfunctiestoornissen zijn onbekend. Er zijn geen relevante interacties met andere geneesmiddelen bekend (SmPC, 2018).

Richtlijnen

De meeste Nederlandse richtlijnen doen geen uitspraak over de plaats van evolocumab en andere PCSK9-remmers bij de behandeling van hypercholesterolemie, omdat deze richtlijnen zijn verschenen voor de registratie van de PCSK9-remmers.

Een expertpanel van de ESC en EAS heeft een apart advies uitgebracht over PCSK9-remmers. Artsen moeten PCSK9-remmers alleen voorschrijven aan patiënten met bestaande hart- en vaatziekten en/of familiaire hypercholesterolemie. Deze patiënten moeten ook een statine in de hoogst verdragen dosering en eventueel ezetimib gebruiken en nog steeds een hoog LDL-cholesterolgehalte hebben (ESC/EAS, 2017).

De richtlijn Erfelijke dyslipidemie in de tweede en derde lijn adviseert patiënten met familiaire hypercholesterolemie te behandelen met een statine en/of ezetimib. PCSK9-remmers kunnen worden overwogen wanneer een patiënt met deze middelen zijn streefwaarden niet haalt en een zeer hoog cardiovasculair risico heeft (NIV, 2018)

Kosten en vergoeding

Wat zijn de kosten?

Evolocumab kost € 6.092 tot 8.435 per jaar. Het bedrag hangt af van de gebruikte sterkte en het doseerinterval. De precieze prijs is niet bekend, omdat het Ministerie van VWS geheime afspraken heeft gemaakt met de fabrikanten over kortingen. Alsnog is de prijs veel hoger dan de prijs van andere cholesterolverlagende middelen:

  • Statines kosten € 8 tot 25 per jaar.
  • Ezetimib kost € 20 per jaar.
Wat zijn de vergoedingsvoorwaarden?

Evolocumab wordt alleen onder voorwaarden vergoed. De voorwaarden zijn:

  • De patiënt haalt zijn streefwaarden voor LDL-cholesterol niet, ondanks het gebruik van de maximaal verdragen dosering van een statine en ezetimib.
  • De patiënt heeft een voldoende hoog risico op hart- en vaatziekten.
  • De patiënt gebruikt naast evolocumab ook een statine (mits verdragen) en ezetimib.

Wilt u meer weten? Lees dan de uitgebreide informatie over vergoeding.

Aandachtspunten bij gebruik

Evolocumab wordt subcutaan geïnjecteerd. Dit kan de patiënt zelf doen, na instructie. Patiënten moeten evolocumab eens per twee weken of eens per maand gebruiken. Ongeveer twee weken na de eerste injectie kan de voorschrijver het effect van evolocumab op het LDL-cholesterolgehalte beoordelen.

Werkingsmechanisme

Evolocumab remt het enzym PCSK9. PCSK9 bindt aan LDL-receptoren op de lever en stimuleert de absorptie en afbraak van deze receptoren. Evolocumab bindt aan en blokkeert PCSK9 en voorkomt daarmee de afbraak van LDL-receptoren. Hierdoor neemt de lever meer LDL uit de bloedsomloop op, waardoor het LDL-cholesterolgehalte daalt.

Toekomstige ontwikkelingen

  • Eind 2018 komen een herziening van de multidisciplinaire richtlijn Cardiovasculair risicomanagement en de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement uit.
  • Na het verschijnen van de richtlijn zal het Zorginstituut Nederland de vergoedingsvoorwaarden van PCSK9-remmers opnieuw wegen.
  • In 2018 zijn fase-3-studies naar inclisiran gestart. Dit middel remt de productie van PCSK9. De resultaten worden eind 2019 verwacht.

Contact

Laatst gewijzigd op 13 december 2018