Kindermedicatie

Bij kindermedicatie spelen drie algemene aspecten een rol: off-label gebruik, dosering en therapietrouw.

Kinderen krijgen vaak geneesmiddelen voorgeschreven die niet bij kinderen zijn onderzocht. Dit zogeheten off-label gebruik vindt plaats bij 13,6 tot 44% van de voorschriften bij kinderen (afhankelijk van gehanteerde definities). Artsen kunnen vaak niet goed inschatten of ze off-label voorschrijven, zo blijkt uit onderzoek. Bijna de helft van huisartsen geeft aan de patiënt zelden tot nooit om toestemming te vragen, terwijl dit wel moet bij off-label voorschrijven.

Bij het bepalen van de dosering kun je kinderen niet zomaar beschouwen als kleine volwassenen. Bij kinderen is de manier waarop het geneesmiddel verwerkt wordt in het lichaam en de manier waarop het geneesmiddel aangrijpt op de plaats van werking vaak anders. Kinderen hebben bijvoorbeeld een hoger percentage lichaamswater en minder spiermassa.

Ook ten aanzien van therapietrouw verschillen kinderen van volwassenen. Bij kinderen spelen vooral aspecten een rol als toedieningsvorm, wijze van inname, smaak en dergelijke. Zetpillen en inhalatoren zijn lastiger bij kinderen te gebruiken dan bij volwassenen. Bovendien wordt bij jonge kinderen de therapietrouw vooral bepaald door de therapietrouw van de ouders.

U vindt op deze pagina informatie over:

Richtlijnen
Nascholing
Farmacotherapieoverleg
Patiënteninformatie
Relevante organisaties
Meer weten

Richtlijnen

Er zijn diverse wetenschappelijke richtlijnen op het gebied van kindermedicatie:

Nascholing

Het IVM biedt nascholing voor diverse doelgroepen zorgverleners met raakvlakken met kindermedicatie:

  • ADHD, voor huisartsen, apothekers en apothekersassistenten
  • Off-label voorschrijven, voor huisartsen, apothekers en nurse practitioners

Interesse in andere scholingen of e-learningcursussen? Bekijk dan ons scholingsaanbod.

Farmacotherapieoverleg

Het IVM heeft diverse materialen ontwikkeld om kindermedicatie binnen het FTO aan te pakken:

FTO-modules

  • ADHD, module
  • Antibioticabeleid bij kinderen, module
  • Astma bij kinderen, module
  • Geneesmiddelgebruik bij zwangerschapswens, zwangerschap en borstvoeding, module
  • Kindermedicatie, module

Van de FTO-modules zijn ook presentaties beschikbaar. Alle materialen kunt u downloaden in onze webshop.

Cijfers in het FTO
Beschrijving: Let op: opent in een nieuw vensterVerschillende organisaties kunnen u op weg helpen om het geneesmiddelengebruik van uw FTO-groep zichtbaar te maken. Hieronder ziet u enkele mogelijkheden bij kindermedicatie.

  • Handboek 'Werken met cijfers in het FTO'
    Het handboek 'Werken met cijfers in het FTO' van het IVM bevat een inleidend hoofdstuk over de mogelijkheden en onmogelijkheden van prescriptieterugkoppeling en diverse hoofdstukken over aandoeningen waarbij specifiek gekeken is naar cijfers bij kinderen. Het gaat dan om de hoofdstukken astma en COPD, eczeem, allergische en niet-allergische rhinitis, infectieuze en allergische  onjunctivitis, obstipatie en otitis media en externa. Alle hoofdstukken zijn te downloaden in onze webshop.

Ook kunt u gebruik maken van de Monitor Voorschrijfgedrag. De monitor brengt (de kwaliteit van) het voorschrijven van huisartsen in Nederland in kaart met behulp van aan de NHG-standaarden ontleende indicatoren. De benchmarkindicatoren worden gemeten op landelijk en regionaal niveau en op niveau van de FTO-groep en huisartsenpraktijk.

Kwaliteit van het FTO
Praktische informatie en tips voor het opzetten van een FTO en de kwaliteitsverbetering ervan vindt u in het Handboek FTO dat u kunt bestellen in onze webshop. In het handboek staat informatie over onder andere de agendavoorbereiding, het maken van afspraken in het FTO en verslagformulieren. 

Patiënteninformatie

Het IVM heeft een publiekswebsite www.kindermedicatie.nl speciaal bedoeld voor ouders die betrouwbare en heldere informatie zoeken over medicijnen bij de aandoeningen van hun kinderen. U vindt er informatie over ADHD en astma, maar ook over pijn en koorts of over verstopping. Daarnaast is er aandacht voor thema's als zwangerschap en borstvoeding en medicijnvergiftigingen. Op deze website vindt u ook de diverse brochures en folders, waaronder de IVM folder Pijn te lijf bij JIA.

Andere interessante websites zijn:

Relevante organisaties

Enkele organisaties die zich bezighouden met kindermedicatie zijn:

  • Nederlands Huisartsen Genootschap: zie ook Richtlijnen. De NHG heeft diverse voorlichtingsmaterialen, patiëntenfolders (Hoofdluis/schaamluis, Jeugdpuistjes,  Kinderen met koorts, Kinderziekten met vlekjes, Luieruitslag, Wormen) en Ziektebeschrijvingen over onder meer ADHD, bedplassen en luizen.
  • Nederlands Kenniscentrum Farmacotherapie bij Kinderen (NKFK): een multidisciplinair kennisnetwerk gericht op het verbeteren van de kwaliteit en veiligheid van farmacotherapie bij kinderen. De website bevat een up tot date kinderformularium en informatie over bijwerkingen en off-label gebruik bij kinderen.
  • Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK): de website van deze beroepsorganisatie bevat informatie over onderzoek en (links naar) richtlijnen. De NVK werkt mee aan de publiekssite mijnkinderarts.nl www.mijnkinderarts.nl.

Meer weten

Wilt u meer weten over wat het IVM kan doen op het gebied van kindermedicatie of ondersteuning bij het FTO of andere bijeenkomsten in de eerste en tweede lijn? Neem dan contact met ons op. U kunt ook een e-mail sturen naar helpdeskFTO@medicijngebruik.nl. Bij een vraag over het werken met cijfers bij kindermedicatie kunt u een e-mail sturen naar helpdeskcijfers@medicijngebruik.nl.

 

Aangepast op: 16 april 2013

  • Printvriendelijke versie
  • Send by email