Geneesmiddelenbeleid - uitgave 02
24 februari 2009
Geneesmiddelenbeleid in de praktijk is een tweemaandelijkse nieuwsbrief en wordt uitgegeven door DGV, Nederlands instituut voor verantwoord medicijngebruik, in opdracht van het ministerie van VWS. De nieuwsbrief is bedoeld voor huisartsen en apothekers, en heeft als oogmerk de informatie over en de consequenties van het geneesmiddelenbeleid te delen met de meest direct betrokken beroepsgroepen.
• Wetgevingspakket farmacie Europese Commissie
• Meer samenwerking, niet meer doelmatigheid
• Activiteitenplan 2009 van DGV
• Uitslag enquête lezersonderzoek
Wetgevingspakket farmacie Europese Commissie
De Europese Commissie heeft in december 2008 het wetgevingspakket farmacie gepresenteerd. Dit zogenaamde farmapakket bevat voorstellen om de regelgeving (richtlijn 2001/83 en verordening 726/2004) aan te passen op de volgende onderwerpen:- Geneesmiddelenbewaking - met als doel de administratieve lasten voor de industrie te verminderen en om het systeem van geneesmiddelenbewaking efficiënter te maken.
- Vervalste geneesmiddelen - maatregelen om zo veel mogelijk te garanderen dat er binnen de legale distributieketen uitsluitend hoogwaardige geneesmiddelen worden verkocht; in de legale distributieketen voor farmaceutische producten worden steeds meer geneesmiddelenvervalsingen aangetroffen.
- Informatie aan patiënten over geneesmiddelen - om de verschillen per lidstaat in toegang van patiënten tot adequate informatie over hun geneesmiddel te verminderen; het verbod op reclame voor receptplichtige geneesmiddelen blijft gehandhaafd.
Onder leiding van het Tsjechisch voorzitterschap overlegt de Commissie nu met de 27 EU-landen over het wetgevingspakket. Na afronding van deze besprekingen worden de definitieve teksten voorgelegd aan het Europees Parlement.
Internetpillen
VWS is eind december gestart met de campagne 'het gevaar van internetpillen: interneppillen'. Ruim tweederde van op internet gekochte geneesmiddelen is vervalst of nep en kan gevaarlijk zijn, zeer nare bijwerkingen hebben, of juist helemaal niet werken.
Het doel van de campagne 'het gevaar van internetpillen: interneppillen' is drieledig:- De doelgroep moet weten dat geneesmiddelen die worden aangeboden op het internet meestal niet legaal zijn en vervalsingen kunnen zijn.
- De doelgroep moet zich ervan bewust zijn dat deze geneesmiddelen gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid.
- De doelgroep moet weten dat geneesmiddelen die via arts en apotheker zijn verkregen veilig en legaal zijn.
Veel Nederlanders kopen regelmatig geneesmiddelen via internet. Het gaat dan voornamelijk om 'life style'-geneesmiddelen, zoals middelen tegen erectiestoornissen, overgewicht, kaalheid en stoppen met roken. Veel mensen weten niet dat het gevaarlijk is om geneesmiddelen op deze manier te bestellen. Zo doen illegale handelaren zich voor als legale internetapothekers, waarbij ze zich presenteren via betrouwbaar uitziende websites. Slechts 15 procent van deze websites hanteert terecht de vereiste veiligheidskeurmerken.
De campagne is een internetcampagne met als basis de website www.internetpillen.nl. In de campagne wordt gewerkt met waargebeurde verhalen, feiten en cijfers en het aanbieden van een veilig alternatief. Zo staan er op diverse websites banners die verwijzen naar internetpillen.nl. Ook kunnen mensen filmpjes doorsturen. Op diverse internetfora over 'life style'-geneesmiddelen worden waarschuwingen afgegeven.
Benchmark Voorschrijven
Eind 2008 is de Benchmark Voorschrijven uitgebreid tot 25 indicatoren. Hiermee kan het voorschrijfgedrag van de Nederlandse huisarts snel en eenvoudig inzichtelijk gemaakt worden. De indicatoren zijn gebaseerd op de NHG-standaarden en behandelen veelvoorkomende aandoeningen binnen de huisartsenpraktijk. De landelijke en regionale uitkomsten worden beschreven in een jaarlijks rapport, dat gratis te downloaden is van deze website; zie Downloads > Documenten werken met cijfers.
Via de SFK-webrapportage Benchmark Voorschrijven kan binnen FTO-verband het voorschrijfgedrag tot op het niveau van de individuele huisarts aan landelijke cijfers spiegelen. Hiervoor wordt per indicator, naast de uitkomst van de FTO-groep of individuele huisarts, een landelijk gemiddelde en een referentiewaarde berekend. De referentiewaarde is de uitkomst waar de huisartsen van de 10 procent best scorende apotheken op of boven zitten en geeft een indicatie voor goed voorschrijfgedrag. Zodoende is snel en eenvoudig te zien op welke indicatoren een FTO-groep of individuele huisarts beneden- of bovengemiddeld scoort en hoe er ten opzichte van de referentiewaarde wordt gescoord. Hierdoor kan dit instrument bijvoorbeeld goed gebruikt worden om eventuele verbeterpunten voor de FTO-agenda te selecteren.
Het rapport Benchmark Voorschrijven 2008 beschrijft de uitkomsten op de benchmarkindicatoren op landelijk en regionaal niveau. Ook hier wordt per indicator een landelijk gemiddelde en een referentiewaarde berekend. Daarnaast wordt de regionale spreiding getoond en per indicator een gemiddelde winstmarge berekend. De gemiddelde winstmarge geeft aan hoe ver het landelijk gemiddelde van de referentiewaarde ligt en de regionale spreiding geeft de uitkomst van de slechtst scorende regio en de uitkomst van de best scorende regio weer. Bij veel indicatoren zien we een hoge gemiddelde winstmarge en een grote regionale spreiding. Dit betekent niet alleen dat er op veel onderwerpen nog relatief veel kwaliteits- en doelmatigheidswinst te behalen valt, maar ook dat er regionale invloeden zijn op het voorschrijfgedrag, aangezien vaak integraal hele gebieden ver benedengemiddeld of ver bovengemiddeld scoren.
Meer samenwerking, niet meer doelmatigheid
Op 11 december jl. kwam het programma Farmacoketenontwikkeling (FKO) tot een einde. Op 26 plaatsen in het land kregen zorgverleners de mogelijkheid de samenwerking rond geneesmiddelen te versterken en daarmee de doelmatigheid te verbeteren. Het ministerie van VWS stelde daarvoor gedurende twee jaar maximaal 50.000 euro per project beschikbaar. Tijdens de bijeenkomst in Utrecht sloten de negen 'tweede tranche'-deelnemers hun FKO-project af met een presentatie en werden 16 'eerste tranche'-projecten onder de loep genomen door Nivelonderzoekster Liset van Dijk. Eén project werd niet belicht.
De voorlopige uitslagen van het Nivelonderzoek geven een beeld van de succes- en faalfactoren. Het verkrijgen van draagvlak zorgde voor relatief weinig problemen. De grootste struikelblokken in de uitvoering lagen bij de randvoorwaarden en de infrastructuur, zoals ICT-problemen en personeelstekort. Ook was de deelname van de eerste lijn, met name in ASP-projecten, vaak beperkt. De aanwezigheid van een basisoverlegstructuur varieerde, evenals de kwaliteit van het projectplan en het meetplan. Waren die goed, dan was het project meestal ook succesvol. De samenwerking verbeterde in 11 van de 16 projecten, dat wil zeggen dat er meer contacten over en weer waren en dat er transmurale richtlijnen waren opgesteld. De doelmatigheid ging er maar in 6 gevallen aantoonbaar op vooruit, hoewel Nivel zelf inschatte dat 11 projecten potentieel effectief waren. Redenen voor deze matige vooruitgang waren de korte looptijd en de beperkte metingen en infrastructuur van de projecten.
De projectleiders waren vol lof over het initiatief van VWS en de coördinerende rol van DGV, maar vonden de opzet te strak en te kort. Van alle projecten slaagden 9 erin vervolgfinanciering binnen te halen. Het Nivel evalueert de komende tijd ook de 'tweede tranche'-projecten en komt dan met een definitief rapport.
Activiteitenplan 2009 van DGV
De activiteiten die DGV uit zijn instellingssubsidie uitvoert, volgen nauw het beleid van het ministerie van VWS. Inzicht in het geneesmiddelenbeleid wordt gegeven in de brief Koers op kwaliteit gericht aan de Tweede Kamer en in de langetermijnvisie Geneesmiddelenvoorziening. In de kamerbrief 'Koers op kwaliteit' van juli 2007 van minister Klink is patiëntveiligheid - met als onderdeel medicatieveiligheid en transparantie - een belangrijk thema. In de langetermijnvisie Geneesmiddelenvoorziening van januari 2007 is doelmatig voorschrijven - met veel aandacht voor de richtlijnen van de beroepsgroepen - een belangrijk thema. De problematiek van de medicatieveiligheid wordt ook besproken in het door het ministerie gevraagde advies Harm-wrestling van december 2008. In de verdere kabinetsperiode zullen doelmatigheid, veiligheid en transparantie het geneesmiddelenbeleid van het ministerie blijven bepalen naar het zich nu laat aanzien. Hoe vertalen deze thema's zich in het activiteitenplan van DGV? Het activiteitenplan kent drie grote aandachtsgebieden: doelmatig voorschrijven, medicatieveiligheid en transparantie. Een verder aspect van het activiteitenplan is dat DGV deze thema's de komende jaren stevig wil neerzetten. Daarom bevat het plan een aantal projecten die gedurende meerdere jaren zullen worden uitgerold.
DGV werkt het thema doelmatig voorschrijven uit door middel van een Project implementatie richtlijnen depressie. In 2009 wordt daarvoor materiaal ontwikkeld. In 2010 is de implementatiefase in de eerste lijn. Aspecten van de implementatie zijn adequate diagnosestelling, toepassen van het stepped-care model en optimaliseren van de inzet van medicamenteuze therapie en therapietrouw. Verder blijft DGV doorgaan met het ontwikkelen en onderhouden van FTO-modules en FTO-casuïstiek. Medicatieveiligheid wordt opgepakt in het activiteitenplan van DGV in het Project Landelijke uitrol van Periodieke Medicatiebeoordeling in verzorgingshuizen (PMBV) en het Project Landelijke uitrol Beoordeling van Eigen beheer van Medicatie in verzorgingshuizen (BEM). PMBV streeft het realiseren na dat huisartsen structureel medication reviews houden bij polyfarmaciecliënten van verzorgingshuizen. Bij BEM wordt door medewerkers van het verzorgingshuis nagegaan of cliënten van verzorgingshuizen wel of niet in staat zijn om het eigen beheer van hun medicatie te doen. Het is de bedoeling dat 70 procent van de verzorgingshuizen met PMBV en BEM wordt bereikt. Beide projecten lopen Van 2009 tot en met 2011.
Aan het rapport Harm-wrestling wordt in het activiteitenplan aandacht geschonken door het Project ketenontwikkeling trombosepreventie. DGV ontwikkelt een werkboek ketenontwikkeling antistollingsbehandeling, organiseert regiotafels antistollingsbehandeling en implementeert best practices ketenontwikkeling. De regiotafels betreffen bijeenkomsten waarvoor iedereen wordt uitgenodigd die in een regio betrokken is bij de trombosepreventie. Het is de bedoeling dat de hiervoor genoemde best practices in de regiotafels worden uitgewerkt. Transparantie staat centraal in het Project Benchmark Voorschrijven dat sinds 2005 loopt. In de benchmark wordt het voorschrijven door de huisartsen inzichtelijk gemaakt door middel van prescriptie-indicatoren. Daartoe brengt DGV jaarlijks de Benchmark Voorschrijven uit. Inmiddels zijn 25 prescriptie-indicatoren beschikbaar. Verder is DGV in 2008 een implementatie-onderzoek gestart dat in 2009 wordt afgerond. Onderzocht wordt het effect op het voorschrijven van bespreken van de indicatoren in FTO-groepen en met individuele huisartsen.
DGV houdt zich ook met het thema transparantie bezig in opdracht van de Inspectie voor de gezondheidszorg. Kern van de activiteiten is het realiseren van meer transparantie en inzicht in de (marketing)mechanismen die derden - en hierbij in het bijzonder de farmaceutische industrie hanteren - om het voorschrijven, afleveren en gebruiken van geneesmiddelen te bevorderen.
Uitslag enquête lezersonderzoek
Met dank aan de abonnees die hebben gereageerd op de mini-enquête over deze nieuwsbrief, geven wij hierbij de uitslag van het onderzoekje. Wij hadden u 3 vragen gesteld:
1. Is de aangeboden informatie nuttig in uw dagelijkse praktijk?- zeer nuttig: 40%
- wel nuttig: 50%
- niet/geen mening: 10%
- ja: 36%
- nee: 53%
- weet ik niet: 11%
- toelating: 66%
- veiligheid: 96%
- vergoeding: 70%
-
geen van de bovenstaande: 0%
De volgende nieuwsbrief verschijnt eind april.
Afzender en disclaimer
De nieuwsbrief 'Geneesmiddelenbeleid in de praktijk' is een uitgave van DGV, Nederlands instituut voor verantwoord medicijngebruik, en komt tot stand met medewerking van het ministerie van VWS. DGV heeft de grootst mogelijke zorg besteed aan het totstandkomen van deze nieuwsbrief. Aan de inhoud hiervan kunnen geen rechten worden ontleend. Wij zijn niet aansprakelijk voor directe of indirecte schade die het gevolg is van het gebruik van de informatie.
| < Vorige | Volgende > |
|---|
