Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik

FTO-nieuwsbrief

FTO-nieuwsbrief - uitgave 01

Let op: opent in een nieuw venster AfdrukkenE-mailadres

15 maart 2012

FTO-nieuwsbrief is een uitgave van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM). De nieuwsbrief is bedoeld voor apothekers en huisartsen die de kwaliteit van farmacotherapie in Nederland willen verbeteren. In april 2012 worden de nieuwsbrieven van het IVM samengevoegd tot één en krijgt de nieuwsbrief een nieuw jasje.


• Vacature IVM

• MedicijnBalans

• Monitor Voorschrijven huisartsen

• FTO-peiling

• MFM: aandacht voor dopinggebruik

• Nieuwe richtlijnen

• Nieuwe IVM-materialen

• Medicatie en de Ramadan

• Zorg en Zekerheid

• Deelnemers landelijk onderzoek depressie


Vacature IVM adviseur/ontwikkelaar farmacie

Het IVM is op zoek naar een adviseur ter ondersteuning en uitvoering van projecten in de eerste en tweede lijn. Deze projecten zijn gericht op het verbeteren van de medicatieveiligheid en de kwaliteit van de farmacotherapie. Heeft u een opleiding als apotheker en enige jaren werkervaring op farmacotherapeutisch gebied? Heeft u belangstelling voor medicatie(veiligheids)processen, prescriptiecijfers en materiaalontwikkeling? Bekijk dan onze vacature.

Nieuw: MedicijnBalans

In het nieuwe programma 'MedicijnBalans', dat het IVM uitvoert in opdracht van VWS, neemt het IVM jaarlijks een aantal nieuwe geneesmiddelen onder de loep. Voor deze middelen bestaan medbalansvaak nog geen richtlijnen, waardoor het voor voorschrijvers lastig is te bepalen of een nieuw geneesmiddel een meerwaarde heeft voor de patiënt. Het IVM ontwikkelt daarom evenwichtige en bruikbare informatie over deze nieuwe geneesmiddelen. Op dit moment worden nieuwe antistollingsmiddelen onderzocht.

Lees meer over MedicijnBalans.

Nieuwe monitor voor huisartsen

Met de Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen kunnen huisartsen in één oogopslag hun eigen prescriptiecijfers inzien en vergelijken met regionale en landelijke gemiddelden. Via mvh.zorgprisma.nl hebben huisartsen direct toegang tot de monitor. De Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen is de opvolger van de Benchmark Voorschrijfgedrag Huisartsen en geeft inzage in de prescriptiecijfers van 28 indicatoren, rond 20 verschillende geneesmiddelen en aandoeningen. De indicatoren zijn gebaseerd op de actuele NHG-richtlijnen van de meest voorgeschreven geneesmiddelen.

Met declaratiegegevens van apotheken en apotheekhoudende huisartsen van alle zorgverzekeraars zijn de indicatoren berekend. De monitor biedt daarom uitsluitend inzage in de prescriptiecijfers van medicijnen die vergoed worden. Huisartsen kunnen in de monitor de ontwikkeling van hun voorschrijfgedrag per indicator, een totaal overzicht van de eigen praktijk, de uitkomsten per regio en de landelijke ontwikkelingen opzoeken en vergelijken. De cijfers helpen een FTO sneller en makkelijker voor te bereiden en te bepalen welke onderwerpen in het FTO of de eigen praktijk aandacht verdienen. De monitor vormt daarnaast een goede basis voor overleg met zorgverzekeraars. Lees meer en bekijk het informatiefilmpje.

FTO-peiling 2011

Tussen 2002 en 2007 heeft het IVM via een jaarlijkse FTO-peiling de kwaliteit van FTO-groepen zowel landelijk als regionaal in kaart gebracht. De peilingen tot en met 2007 lieten een stijging zien van het aantal groepen dat op niveau 3 en 4 functioneerde van 33% in 2002 tot 51% in 2007. Een resultaat om trots op te zijn! Wij zijn benieuwd in hoeverre deze trend zich heeft doorgezet.

Daarom doet het IVM na vijf jaar een beroep op huisartsen en apothekers voor de FTO-peiling 2011. Wij vragen contactpersonen van FTO-groepen in april 2012 om een digitale vragenlijst in te vullen.

Nieuwe thema's in de FTO-peiling 2011 zijn het belonen van het FTO-niveau en/of het voorschrijfbeleid door zorgverzekeraars, de informatievoorziening over nieuwe geneesmiddelen en de medicatiecheck. Meer informatie volgt binnenkort.

MFM: aandacht voor dopinggebruik

De derde editie van MFM, tijdschrift over praktijkgerichte farmacotherapie is op 13 maart verschenen. In het tijdschrift voor huisartsen, apothekers en ziekenhuisapothekers is ook aandacht voor onder andere polyfarmacie, biologicals bij psoriasis, de medicamenteuze behandeling van de ziekte van Parkinson en de hoofd- en bijzaken van hoofdluis. Bekijk de inhoudsopgave voor een volledig overzicht van de artikelen in MFM.

Openbaar apothekers, ziekenhuisapothekers en huisartsen vertegenwoordigen de redactie en mfm_201201nodigen auteurs uit voor het schrijven van artikelen over de laatste stand van zaken op het gebied van farmacotherapie. De MFM is onafhankelijk en geheel advertentievrij en geeft praktijkgerichte informatie. Tot de vele rubrieken behoren medicatieveiligheid, nieuwe middelen, bijwerkingen en bijzondere patiënten. MFM is ook te lezen via de iPad

MFM is een uitgave van Prelum Uitgevers en het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM). Ook op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen op het gebied van farmacotherapie? Behoefte aan onafhankelijke informatie? Neem dan een abonnement op MFM.

Update nieuwe richtlijnen

De afgelopen maanden zijn de NHG-standaarden 'Cardiovasculair risicomanagement', 'Angst' en 'Zwangerschap en kraamperiode' verschenen. Alleen de standaarden 'Cardiovasculair risicomanagement' en 'Angst' bevatten farmacotherapeutische aanbevelingen. Wat zijn de belangrijkste aanbevelingen in deze NHG-richtlijnen?

NHG-standaard 'Cardiovasculair risicomanagement'

Deze herziene standaard (Huisarts en Wetenschap 2012, nr. 1) geeft richtlijnen voor het identificeren van patiënten met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en het verlagen van dat risico. Een belangrijke wijziging is de gehanteerde risicotabel (risico op ziekte of sterfte, uitbreiding naar 70-jarigen, ook voor patiënten met diabetes mellitus en voor patiënten met reumatoïde artritis). Belangrijke medicamenteuze wijzigingen zijn onder andere meer aandacht voor voorkeursmedicatie voor antihypertensiva en een stappenplan voor de behandeling met statines.

NHG-standaard 'Angst'

Deze herziene standaard (Huisarts en Wetenschap 2012, nr. 2) geeft praktische handvatten voor de aanpak van zowel angststoornissen als angstklachten. Hert onderscheid hiertussen is van belang voor de behandeling. Deze gaat uit van het stepped-care model. Een antidepressivum - waarbij een SSRI een lichte voorkeur heeft boven een TCA - komt pas in aanmerking bij ernstige ziektelast of als voorlichting en zelfhulpadviezen onder begeleiding onvoldoende effect hebben.

Deze NHG-standaarden zijn ook terug te vinden op de website van het NHG. Voor niet-leden van het NHG zijn de NHG-standaarden pas drie maanden na het verschijnen in het vakblad 'Huisarts en Wetenschap' online beschikbaar.

Nieuwe IVM-Materialen

Het IVM heeft de FTO-module 'Geneesmiddelen en verkeersveiligheid' herzien. Het programma in deze FTO-module richt zich op de invloed van geneesmiddelen op de verkeersveiligheid en het afstemmen van informatie tussen huisartsen en apothekers bij het voorschrijven en afleveren  van geneesmiddelen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden.

gm_verkeerU kunt deze FTO-module gratis downloaden na inloggen op onze website. Bij deze FTO-module is ook een PowerPoint-presentatie beschikbaar. Deze kunt u gratis aanvragen via info@medicijngebruik.nl.

Geneesmiddelen en verkeersveiligheid is ook het onderwerp van een nieuwe campagne van het IVM en het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland (ROVZ). Naast een publiekscampagne organiseren het ROVZ en het IVM themabijeenkomsten waar apothekers en huisartsen patiënten voorlichting geven over de risico's van het gebruik van medicijnen in het verkeer. Lees het volledige persbericht van het ROVZ en het IVM op www.geneesmiddeleninhetverkeer.nl. Neem voor meer informatie over de campagne, de promotiematerialen of de themabijeenkomsten contact op met het IVM.

Medicatie en de Ramadan

Het innemen van medicijnen, ongeacht de toediening, wordt gezien als het verbreken van het vasten tijdens de Ramadan. Dit kan in de praktijk tot grote problemen leiden. Tijdens de studieochtend 'Ramadan in de zorg' op 10 mei 2012 in Utrecht wordt deze problematiek uitgebreid besproken. Zorgverleners leren welke patiënten gezondheidsrisico's lopen en hoe zij hen kunnen begeleiden en adviseren. Onder leiding van IVM-adviseur Marco D'Agata zal onder meer op de volgende onderwerpen ingegaan worden:
• Religie - wat zegt de Koran over ziekte en gezondheid met betrekking tot vasten?
• Voeding - wat zijn de psychische en fysieke effecten van langdurig vasten?
• Medicatie - medicijngebruik van risicogroepen aanpassen aan het eetpatroon.
• Vastende collega - kan een vastende arts de verantwoordelijkheid van patiëntenzorg wel dragen?
De studieochtend wordt georganiseerd door Medilex en kost € 275,- (excl. BTW). Meer informatie staat op medilex.nl.

Samenwerking Zorg en Zekerheid bij FTO-beoordelingen

Het IVM en Zorg en Zekerheid bieden 2 soorten FTO-beoordelingen aan voor FTO-groepen. Met de samenwerking willen het IVM en Zorg en Zekerheid de kwaliteit van het FTO verbeteren.

De eerste soort FTO-beoordeling is voor groepen die nog niet door het IVM beoordeeld zijn of die volgens een eerdere FTO-beoordeling door het IVM op niveau 3 of lager uitgekomen zijn. Dit noemen wij een normale FTO-beoordeling. Doel is te beoordelen of de FTO-groep op niveau 4 functioneert. De tweede FTO-beoordeling is voor FTO-groepen die door het IVM op niveau 4 zijn beoordeeld. Dit is de continue FTO-beoordeling. Deze beoordeling vindt eens in de 3 jaar plaats. Doel is te beoordelen of de FTO-groep nog steeds op niveau 4 functioneert.

De FTO-beoordelingen kunnen direct worden aangevraagd in de IVM-webshop. Meer informatie vindt u hier.

Deelnemers landelijk onderzoek depressie

De Rijksuniversiteit Groningen gebruikt de gratis mobiele app 'Start en Stop Antidepressiva' van start_stop_antideprhet IVM bij het landelijke onderzoek 'Doorbreek het ritme van depressie'. Het onderzoek richt  zich op de vraag welke behandeling voor wie het beste werkt om terugval in depressie te voorkomen. Deelnemers worden intensief gemonitord en krijgen de app mee. De app geeft informatie, maar bevat ook een 'Moodmeter' die bijhoudt hoe een antidepressivagebruiker zich voelt. De universiteit zoekt nog deelnemers voor het onderzoek. Het gaat om mensen die momenteel (grotendeels) hersteld zijn van meerdere depressies in het verleden. Aanmelden kan via e-mail doorbreekdepressie@gmail.com. Meer informatie staat op www.doorbreek-depressie.nl.

De volgende FTO-nieuwsbrief verschijnt in april 2012.


Afzender en disclaimer

De FTO-nieuwsbrief is een uitgave van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) en komt tot stand dankzij subsidie van het ministerie van VWS. Wij hebben de grootst mogelijke zorg besteed aan het tot stand komen van deze nieuwsbrief. Aan de inhoud hiervan kunnen geen rechten worden ontleend. Wij zijn niet aansprakelijk voor directe of indirecte schade die het gevolg is van het gebruik van de informatie die door middel van deze nieuwsbrief is verkregen.

Medicatiebeoordeling Groningse verzorgingshuizen succesvol
Het IVM heeft samen met de Proeftuin Farmacie Groningen (PFG) de

medicatie van 399 bewoners in 18 verzorgingshuizen doorgelicht. Samen

met huisartsen, apothekers en verzorgenden brachten het IVM en de PFG

het medicijngebruik in kaart. Dit leverde gezondheidswinst en een flinke

kostenbesparing op van € 46.000,-. Lees hier het persbericht van het IVM

met de belangrijkste resultaten. Ook in een artikel van het

Pharmaceutisch Weekblad van week 37 kunt u meer lezen over dit

polyfarmacieproject. RTL Nieuws besteedde op 24 september 2011 aandacht

aan het project. Heeft u interesse in medicatiebeoordelingen in uw

zorginstelling? Neem dan contact op met het IVM via

info@medicijngebruik.nl.

Met korting naar congres Geneesmiddelen & Vervoer
Op 27 oktober 2011 organiseert het Landelijk Platform

Vervoersgeneeskunde het congres Geneesmiddelen & Vervoer.

Geïnteresseerden die zich aanmelden en verwijzen naar het IVM krijgen €

20,- korting op de kosten voor deelname. Het congres is geaccrediteerd

en staat in het teken van de nieuwste informatie over richtlijnen en

adviezen met betrekking tot geneesmiddelen in het verkeer. Apotheker Els

Dik van het IVM licht op het congres toe wat deze nieuwe regels

betekenen in de praktijk. Het congres is geschikt voor diverse

zorgverleners: apothekers, bedrijfs- en ARBO-artsen, psychiaters, NS- en

KLM-artsen en artsen werkzaam in de scheepvaart. Ga via deze naar de

brochure met meer informatie over dit congres of ga naar

www.congreszo.nl.

Verbeter zelf de medicatieveiligheid!
Met de nieuwe gratis toolkit 'Zorg zelf voor Betere Medicatieveiligheid'

leren zorgverleners wat zij zelf kunnen doen om medicatiefouten te

voorkomen en de medicatieveiligheid in hun instelling te verbeteren. De

toolkit is ontwikkeld door het IVM en door Vilans, het kenniscentrum

voor de langdurige zorg, en bevat praktische handvaten en tips.

Verzorgenden die de toolkit gebruiken, leren onder andere hoe zij een

verbeterproject Medicatieveiligheid opzetten, hoe zij het eigen beheer

van medicatie bij cliënten kunnen verbeteren en hoe zij cliënten kunnen

helpen met polyfarmacie. De informatie beschreven in de toolkit is

gebaseerd op ervaringen van meer dan 100 organisaties uit de

ouderenzorg, geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en thuiszorg

die deelnamen aan de 'Zorg voor Beter Verbetertrajecten

Medicatieveiligheid'. Meer weten over wat het IVM kan doen om

medicatieveiligheid in uw organisatie te verbeteren? Klik hier.

Farmaceutisch tijdschrift MFM slaat nieuwe weg in
Voor apothekers, ziekenhuisapothekers en huisartsen is er vanaf 28

september 2011 een nieuw tijdschrift. Het onafhankelijke en geheel

advertentievrije MFM – Tijdschrift voor praktijkgerichte farmacotherapie

is de opvolger van Medisch-Farmaceutische Mededelingen. Het nieuwe blad

is een uitgave van Prelum Uitgevers en het IVM en is meer

praktijkgericht, gevarieerder en heeft een aantrekkelijker uiterlijk.

MFM biedt elk kwartaal 60 pagina's vol korte en langere artikelen binnen

het brede veld van de farmacotherapie. In elk artikel kan de lezer de

kennis opfrissen, de laatste stand van zaken lezen én zien wat de

gepresenteerde gegevens betekenen voor de dagelijkse praktijk. Tot de

vele rubrieken behoren medicatieveiligheid, nieuwe middelen,

bijwerkingen en bijzondere patiënten. Lees voor meer informatie en het

inkijkexemplaar het persbericht of ga naar www.mfm-online.nl.

Nieuw: Zorg voor Veilig module 'Meervoudige problematiek'
Het IVM heeft in opdracht van het landelijke NEO/LVG

patiëntveiligheidsprogramma 'Zorg voor Veilig' de nieuwe module

'Multidisciplinaire samenwerking bij meervoudige problematiek'

ontwikkeld. De module geeft een praktische leidraad voor het verbeteren

van de uitwisseling van gegevens en afstemming van zorg bij patiënten

met meervoudige problematiek. Het gaat erom dat zorgverleners van elkaar

weten wie welke zorg biedt, hoe men elkaar bereikt en hoe men naar

elkaar verwijst, rapporteert en overdraagt. Deze module beperkt zich in

principe tot de eerste lijn, maar kan ook ter inspiratie dienen voor

betere afstemming tussen eerste en tweede lijn. U kunt de Zorg voor

Veilig module en beschikbare losse bijlagen gratis downloaden op de

website van Zorg voor Veilig (onder Toolkit). Wilt u een gedrukt

exemplaar ontvangen, dan kunt u dat gratis aanvragen via

info@zorgvoorveilig.nl.

Aan de slag met 'Beoordeling Eigen beheer Medicatie' (BEM)
Het IVM heeft zes verzorgingshuizen van Stichting Groenhuijsen in West

Brabant getraind in het toepassen van het instrument BEM (Beoordeling

Eigen beheer Medicatie). Met de BEM kunnen verzorgenden samen met de

cliënt vaststellen of hij/zij nog in staat is om zelf de medicijnen te

beheren. De cliënt vult een vragenlijst in en stelt samen met de

verzorgende een zorgplan op zodat de patiënt zo lang mogelijk

zelfstandig de medicijnen kan beheren. Stichting Groenhuijsen is

enthousiast over de training. Het levert een meerwaarde op voor de

cliënt en verzorgenden zijn beter op de hoogte van de aandachtspunten

bij het medicijngebruik en welke specifieke toedieningsvormen zij moeten

opletten. Het instrument BEM wordt daarom ook in de andere locaties van

deze zorggroep ingevoerd. Wilt u meer informatie over de resultaten van

deze training of wilt u meer weten over het instrument BEM? Neem dan

contact op via bem@medicijngebruik.nl.

App helpt bij starten en stoppen met Antidepressiva
Uit diverse onderzoeken is gebleken dat gebruikers van antidepressiva

problemen hebben met het starten of stoppen van antidepressiva. Starters

krijgen snel bijwerkingen terwijl de middelen pas werken na 2 tot 4

weken. Hierdoor haken gebruikers snel af. Stoppers krijgen vaak

afbouwverschijnselen waardoor het verder afbouwen en stoppen met

antidepressiva moeilijk is. Het IVM heeft daarom een app ontwikkeld met

aanvullende informatie op de voorlichting van de behandelaar. De app

vertelt de gebruiker wat hij of zij moet weten over het starten en

stoppen met antidepressiva. Een belangrijk onderdeel van de app is de

MoodMeter, waarmee gemeten kan worden hoe depressief een gebruiker is en

hoe het gaat met de behandeling. De resultaten van de MoodMeter kunnen

uitgeprint of gemaild worden naar de behandelaar. Meer informatie over

de app staat op www.startenstop.nl. Lees in deze folder (link) meer over

hoe de app werkt en hoe u de app kunt downloaden. De app is vooralsnog

alleen beschikbaar voor de iPhone, iPad of iPod touch.

IVM ontwikkelt scholingen over medicatieveiligheid voor de GGZ
'Deze nascholing moet een jaarlijks worden herhaald voor alle

medewerkers', 'ik kan alle kennis meteen toepassen in de praktijk' en

'fijn om verbeterpunten te horen, je blijft daardoor kritisch'. Dit zijn

enkele reacties van zorgverleners van Kwintes die onlangs de

geaccrediteerde nascholing 'Werken aan beter medicijngebruik in de GGZ'

van het IVM volgden. Voor deze nascholing is er met name rekening

gehouden met uiteenlopende typen cliënten, complexe problematiek en

specifieke medicatie in de geestelijke gezondheidszorg. Momenteel

ontwikkelt het IVM e-learningcursussen zodat zorgverleners zich ook

thuis in hun eigen tijd kunnen bijscholen over medicatie en

medicatieveiligheid. Het IVM maakt ook nascholingen en e-

learningcursussen op maat. Meer weten over de nascholingen of e-

learningcursussen van het IVM, al dan niet voor de GGZ? Neem contact op

via nascholing@medicijngebruik.nl of ga naar www.medicijngebruik.nl.

Oproep: mail bij interesse voor e-learningcursus 'Voeding,

geneesmiddelen en interacties'.
Het IVM wil voor diëtisten de geaccrediteerde  e-learningcursus

'Voeding, geneesmiddelen en interacties' ontwikkelen. Diëtisten krijgen

in de praktijk vaak te maken met problemen die interacties tussen

voeding en geneesmiddelen kunnen veroorzaken. De e-learningcursus

behandelt de interacties die er zijn met voeding en de mogelijke

oplossingen en alternatieven hiervoor. Welke interacties zijn er

bijvoorbeeld met medicijnen voor hart en vaatziekten, kanker, COPD,

maag- en darmaandoeningen, allergie of overgevoeligheid en diabetes? Ook

komen begrippen als soorten interacties, bijwerkingen,

werkingsmechanismen van medicijnen, actueel medicatieoverzicht,

therapie- en dieettrouw en polyfarmacie aan bod. Het IVM wil graag weten

of er interesse is voor deze e-learningcursus zodat er gestart kan

worden met de ontwikkeling. Diëtisten wordt gevraagd volledig

vrijblijvend hun interesse te laten blijken door een mailtje te sturen

naar nascholing@medicijngebruik.nl.
 

Pagina 1 van 23