Medicatieoverdracht

De aandacht voor medicatieoverdracht is groot, en terecht. Jaarlijks worden naar schatting 19.000 mensen in het ziekenhuis opgenomen door verkeerd medicijngebruik en 1200 mensen overlijden (HARM onderzoek, 2006). Voor het terugdringen hiervan is een goede medicatieoverdracht een belangrijke voorwaarde. Op initiatief van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) ontwikkelden kennisorganisaties, beroepsgroepen, branche- en koepelorganisaties in de zorg daarom de richtlijn Overdracht van medicatiegegevens in de keten (2008). Vanaf 2011 ziet de IGZ toe op de naleving van deze richtlijn. Bij elk voorschrijfmoment moet dan een actueel medicatieoverzicht beschikbaar zijn. Het doel is het verbeteren van de medicatieveiligheid.

Het IVM kan u helpen bij het vormgeven van de richtlijn in uw organisatie. Ook kunnen we ondersteunen bij het opzetten of verbeteren van een Apotheek Service Punt (ASP): dé plek in het ziekenhuis waar medicatieverificatie bij opname en ontslag plaatsvindt en waar medicatieoverdracht vanuit en naar de eerste lijn wordt gestroomlijnd.

In dit thema bieden wij u informatie over onze ondersteuning van het ASP, onze materialen en nascholing en de meest recente richtlijnen. U vindt op deze pagina informatie over:

Richtlijnen
Nascholing
Ondersteuning ASP
Materialen
Patiënteninformatie
Meer weten

Richtlijnen

Bij het thema medicatieoverdracht zijn er een aantal richtlijnen van toepassing:

Nascholing

Het IVM heeft de volgende nascholingen op het gebied van medicatieoverdracht en medicatieveiligheid ontwikkeld:

Verder biedt het IVM diverse andere geaccrediteerde (digitale) nascholingen aan voor:

  • de eerste lijn: artsen, doktersassistenten, praktijkondersteuners, apothekers, apothekersassistente
  • de langdurige zorg: verpleegkundigen en verzorgenden in verpleeghuis, verzorgingshuis, GGZ en gehandicaptenzorg.
  • paramedici, zoals diëtisten, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, huidtherapeuten, logopedisten, mondhygiënisten, oefentherapeuten en tandartse
  • de tweede lijn: ziekenhuisapothekers, verpleegkundigen

Meer informatie staat op onze scholingspagina.

Ondersteuning ASP

Het IVM ondersteunt ziekenhuisapothekers bij het opzetten en optimaliseren van het Apotheek Service Punt (ASP).

Starten van een ASP
Het IVM heeft een ondersteuningspakket met diverse modules ontwikkeld, die in overleg kunnen worden samengesteld:

  • Draagvlakontwikkeling: informatie/discussiebijeenkomst voor medewerkers ziekenhuis, informatiebijeenkomst (apotheekhoudende) huisartsen, enquête betrokken zorgverleners en knelpuntenanalyse, interviews betrokken zorgverleners en knelpuntenanalyse
  • Projectgroep/stuurgroep: volgen ASP-starttraject, beoogde doelstelling en resultaten (monitoring), visieontwikkeling (groei) ASP, visieontwikkeling transmurale farmacie verbetertrajecten (ook niet-ASP), relatie eerste en tweede lijn, zorgverzekeraar en financiers, borging ASP na starttraject
  • Organisatiestructuur en kwaliteit: transmurale apotheek norm, juridische entiteit
  • Meting: ontwerpen meetsheet nul- en effectmeting, uitvoeren/ondersteunen nulmeting (in kaart brengen uitgangspositie ASP), effectmeting (kwalitatieve, kwantitatieve resultaten en procesevaluatie)
  • ICT: in kaart brengen huidige situatie, plan van aanpak ICT-traject, ondersteunen opzetten digitale medicatie-uitwisseling eerste en tweede lijn
  • Evaluatie: schrijven evaluatierapport, met aandacht voor kwalitatieve en kwantitatieve resultaten

Optimaliseren van een ASP
Concrete verbeteringen realiseren en daarmee de positie van het ASP beter verankeren. Dat kan met het ASP-interventiesysteem (ASP-is). Voor het meten van de resultaten van de interventies is een meetinstrument ontwikkeld, waarmee heel precies de gang van de patiënt van opname tot ontslag kan worden bijgehouden. Afhankelijk van de vraagstelling wordt bepaald welk deel van het instrument wordt gebruikt. Door enkele periodes per jaar het meetinstrument in te vullen, heeft het ASP een goed inzicht in zijn bijdrage aan de medicatieveiligheid.

Onder 'materialen' vindt u de gratis werkmaterialen die het IVM voor het starten en verbeteren van het ASP ontwikkeld heeft. Wilt u meer weten over de mogelijkheden die het IVM biedt voor het ASP? Neem dan contact met ons op.

Materialen

Op het gebied van medicatieoverdracht en medicatieveiligheid hebben we de diverse materialen ontwikkeld.

Voor apotheekservicepunten (ASP's)

Voor FTO en eerste lijn

Voor zorginstellingen

Kwaliteit van het FTO

Praktische informatie en tips voor het opzetten van een FTO en de kwaliteitsverbetering ervan vindt u in het Handboek FTO dat u kunt bestellen via deze website. In het handboek staat informatie over onder andere de agendavoorbereiding, het maken van afspraken in het FTO en verslagformulieren. 

Patiënteninformatie

Interessante websites zijn:

  • Filmpje over het actuele medicatieoverzicht (KNMP)
  • Mijnzorgveilig.nl met patiëntveiligheidskaarten.
  • Meldpunt Medicijnen ervaringen met medicijnen melden en bekijken (bijwerkingen, problemen met gebruik van medicijnen, verpakking of vergoeding)

Meer weten

Wilt u meer weten over hoe het IVM u kan ondersteunen bij het verbeteren van de medicatieoverdracht en de medicatieveiligheid? Of heeft u vragen over onze materialen of scholingen? Neem dan contact met ons op. U kunt ook een e-mail sturen naar helpdeskFTO@medicijngebruik.nl.