Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik

Maagklachten

Ervaringen met projecten rondom maagmiddelen

Let op: opent in een nieuw venster AfdrukkenE-mailadres

In de afgelopen jaren was het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) betrokken bij diverse projecten rond maagmiddelen. In een deel van de projecten stond afbouwen van onterecht chronisch maagzuurremmergebruik centraal. Andere projecten hadden als doel het voorkomen van maagschade bij NSAID-gebruik.

Afbouwen onterecht chronisch maagzuurremmergebruik

Van eind 2003 tot begin 2005 was het IVM betrokken bij een project in Den Haag waarbij het afbouwen van onterecht chronisch gebruik van maagzuurremmers centraal stond. Het project werd voor een belangrijk deel gefinancierd door zorgverzekeraar Delta Lloyd. Belangrijke onderdelen van het project waren:
  • Begeleiding van zes FTO-groepen.

  • Per FTO-groep een drie- of viertal FTO-bijeenkomsten begeleid door een adviseur van het IVM. In de eerste FTO-bijeenkomst was aandacht voor het medicamenteuze beleid. In de tweede FTO-bijeenkomst stond de onterechte chronische gebruiker centraal en werd een plan van aanpak voor afbouwen van maagmedicatie. Daarna volgden twee korte evaluatiemomenten.

De belangrijkste resultaten waren:  

  • Het lukte de huisarts het maagzuurremmergebruik af te bouwen, overeenkomend met het stoppen van gemiddeld 4,6 chronische maagzuurremmergebruikers. Het merendeel van de huisartsen had tussen een en vijf compleet afgebouwde patiënten, maar er was een uitschieter met meer dan vijftien patiënten.
  • Het aantal recepten bij nieuwe patiënten met maagzuurremmergebruik nam significant af met 20 procent (van gemiddeld 2,0 naar 1,6 recepten per patiënt).
  • De gebruiksduur van de maagzuurremmers nam significant af met 26 procent (van gemiddeld 74 naar 55 dagen).
  • De geschatte besparing in de medicijnkosten was 124.000 euro. De kosten voor FTO-ondersteuning en projectorganisatie bedroegen circa 50.000 euro.

Maagprotectie bij NSAID-gebruik

Het IVM was in 2004 betrokken bij een project in Gouda, waarbij implementatie van maagprotectie bij NSAID-gebruikers met een verhoogd risico op maagcomplicaties centraal stond. Belangrijke onderdelen van het project waren:
  • Het opstellen van een transmurale richtlijn waarin duidelijk werd aangegeven welke NSAID-gebruikers maagprotectie behoeven en naar welk type maagprotectie de voorkeur uitgaat.
  • Het versturen van de richtlijn naar alle huisartsen, apothekers, medische specialisten, tandartsen en psychiaters in de regio.
  • Het bezoeken en informeren van de FTO-groepen.

  • Het instellen van de medicatiebewaking in de apotheek zodanig dat een verhoogd risico op maagcomplicaties bij NSAID-gebruik gesignaleerd kon worden.

De belangrijkste resultaten waren:

Zowel in de eerste als in de tweede lijn nam het aantal NSAID-gebruikers met een verhoogd risico op maagcomplicaties zonder maagprotectie significant af: in de tweede lijn met 50 procent (van 11% naar 5%) en in de eerste lijn met 25 procent (van 43% naar 32%). Voor meer informatie over dit project en de resultaten zie: Bouma et al., Pharm Weekbl 2005;140(37):1142-4.